پرداخت حق تمبر

وفق بر ماده 48 قانون مالیات های مستقیم، سهام و سهم‌الشرکه کلیه شرکتهای ایرانی موضوع قانون تجارت به استثنای شرکت‌های تعاونی براساس ارزش اسمی سهام یا سهم الشرکه به ‌قرار نیم در هزار مشمول پرداخت حق تمبر خواهد بود. کسور صد (100) ریال هم صد (100) ریال محسوب می‌شود.

تبصره- حق تمبر سهام و سهم‌الشرکه شرکتها باید ظرف دو‌ ماه از تاریخ ثبت قانونی شرکت و در مورد افزایش سرمایه و سهام اضافی از تاریخ ثبت ‌افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکتها از طریق ابطال تمبر پرداخت شود. افزایش سرمایه در مورد شرکت‌هایی که قبلا سرمایه خود را کاهش داده‌اند تا‌ میزانی که حق تمبر آن پرداخت شده است، مشمول حق تمبر مجدد نخواهد بود.

به موجب ماده 27 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار یا بازار خارج از بورس موضوع قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران که از محل آورده نقدی یا مطالبات حال شده سهامداران افزایش سرمایه می دهند، از پرداخت حق تمبر موضوع ماده 48 قانون مالیات های مستقیم و تبصره آن معاف می باشند.

بر اساس ماده 157 قانون تجارت، افزایش سرمایه شرکت‌های سهامی تنها در صورتی معتبر و رسمی است که با تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده انجام شده و ثبت آن در اداره ثبت شرکت‌ها صورت گیرد. پرداخت حق تمبر، به عنوان یکی از پیش‌نیازهای ثبت رسمی افزایش سرمایه، نقش مکمل این ماده قانونی را ایفا می‌کند و بدون ارائه رسید پرداخت، اداره ثبت شرکت‌ها مجاز به ثبت افزایش سرمایه نخواهد بود. این الزام باعث می‌شود که فرآیند افزایش سرمایه از لحاظ حقوقی و مالی کاملاً مشروع و قانونی باشد.

مبلغ حق التمبر افزایش سرمایه شرکت‌ها بر اساس فرمول مشخص تعیین می‌شود: «مبلغ پرداخت حق تمبر = میزان افزایش سرمایه × ۰٫۰۰۰۵». به عنوان مثال، اگر یک شرکت قصد افزایش سرمایه 50 میلیارد ریالی را داشته باشد، مبلغ حق تمبر معادل 25 میلیون ریال خواهد بود. لازم به ذکر است که محاسبه حق تمبر تنها بر اساس مبلغ افزایش سرمایه انجام می‌شود و نه کل سرمایه شرکت، تا اطمینان حاصل شود که مالیات دقیقاً مطابق با میزان تغییر سرمایه دریافت شده است.

پرداخت به موقع حق تمبر افزایش سرمایه علاوه بر رعایت الزام قانونی، مزایای مهمی برای شرکت ها دارد. این پرداخت امکان ثبت رسمی افزایش سرمایه را فراهم می‌کند، از جرایم دیرکرد یا جریمه‌های مضاعف جلوگیری می‌کند و اطمینان سرمایه‌گذاران و سهامداران را جلب می‌کند. دیوان عدالت اداری نیز در آرای متعدد خود تأکید کرده که بدون ارائه رسید پرداخت حق تمبر، افزایش سرمایه شرکت ها قابل ثبت نیست و این الزام باعث تقویت شفافیت مالی و مشروعیت قانونی تغییرات سرمایه می‌شود.

پرداخت حق تمبر بند 11 ماده 46 قانون مالیاتهای مستقیم

پس همانگونه که پیشتر عنوان کردیم، بخشنامه حق تمبر موضوع ماده 48 قانون مالیات های مستقیم در خصوص نیم در هزار صحبت کرده بود. بند 11 ماده 46 قانون مالیاتهای مستقیم در راستای جواز تأسیس، کارت شناسایی واحدهای تولیدی و… حدودی مشخص کرده است که به شرح ذیل می باشد:

از کلیه اسناد تجاری قابل انتقال که در ایران صادر و یا معامله و مورد استفاده قرار داده می‌شود (به استثنای اوراق مذکور در مواد ۴۵ و ۴۸ این قانون) و اسناد کاشف از حقوق مالکیت نسبت به مال‌التجاره از قبیل بارنامة دریایی و هوایی و همچنین اوراق بیمة مال‌التجاره پنج هزار (۵۰۰۰) ریال و بارنامه زمینی و صورت وضعیت مسافری یک هزار (۱۰۰۰) ریال حق تمبر دریافت خواهد شد. مؤسسه‌های حمل و نقل مسئول تنظیم دقیق بارنامه هستند و باید هویت و نشانی صحیح صاحب کالا و سایر اطلاعات مربوط را در آن درج نمایند و نسخ کافی اوراق مذکور را حداقل تا پنج سال از تاریخ صدور نگاهداری کنند.

تبصره- از اوراق و مدارک زیر به شرح مقرر در این تبصره حق تمبر اخذ می‌شود:

1. از کارت معافیت هر یک از مشمولان که به انحای مختلف از انجام دادن خدمت وظیفه معاف می‌شوند، بابت صدور کارت معافیت مذکور، مبلغ ده هزار (۱۰.۰۰۰) ریال.
2. از هرگونه گواهینامه رانندگی بین‌المللی مبلغ پنجاه هزار (۵۰.۰۰۰) ریال.
3. از هر پلاک ترانزیت انواع خودرو و همچنین از شماره‌گذاری هر وسیلۀ نقلیه که به صورت موقت وارد کشور می‌شود مبلغ دویست هزار (۲۰۰.۰۰۰) ریال.
4. از گواهینامه رانندگی انواع خودرو به ازای هر سال مدت اعتبار مبلغ یک هزار (۱۰۰۰) ریال.
5. از کارنامه و گواهینامة دانش آموزان دوره ابتدایی، راهنمایی و متوسطه مبلغ یک هزار (۱۰۰۰) ریال.
6. از دانشنامه و گواهی دانشنامه کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا و بالاتر مبلغ ده هزار ریال (۱۰.۰۰۰) ریال.
7. از گواهی ارزش تحصیلی دوره‌های ابتدایی، راهنمایی و متوسطه خارجی مبلغ بیست هزار (۲۰.۰۰۰) ریال.
8. از گواهی ارزش تحصیلی دوره‌های فنی و حرفه‌ای و دانشگاهی خارجی مبلغ پنجاه هزار (۵۰.۰۰۰) ریال.
9. از پروانه مامایی یا مدرک تحصیلی دوره کاردانی و دندانپزشکی تجربی مبلغ بیست هزار (۲۰.۰۰۰) ریال.
10. از پروانه مشاغل پزشکی، دندانپزشکی، پیراپزشکی، دامپزشکی و داروسازی مبلغ یکصد هزار (۱۰۰.۰۰۰) ریال.
11. از جواز تأسیس، کارت شناسایی واحدهای تولیدی و معدنی، کارت بازرگانی، پروانه وکالت و کارشناسی و سایر پروانه‌های کسب و کار، بابت صدور مبلغ یکصد هزار (۱۰۰.۰۰۰) ریال و بابت تجدید آنها مبلغ پنجاه هزار (۵۰.۰۰۰) ریال.

نکته: توجه داشته باشید که اشخاص حقوقی پس از اولین افزایش سرمایه باید اقدام به پرداخت سرمایه تعهدی نیز نمایند. لازم است بدانید که پرداخت سرمایه تعهدی فقط یکبار است.

محاسبه مالیات حق تمبر

محاسبه مالیات حق تمبر بر اساس فرمول مشخص انجام می شود:

مبلغ پرداخت حق تمبر = سرمایه یا افزایش سرمایه × 0.0005 (نیم در هزار)

مثال های عملی:

• ثبت اولیه شرکت: سرمایه 20 میلیارد ریال → پرداخت حق تمبر = 10 میلیون ریال
• افزایش سرمایه: سرمایه 50 میلیارد ریال، افزایش سرمایه 30 میلیارد ریال → پرداخت حق تمبر = 15 میلیون ریال

افزایش سرمایه چند مرحله ای:

• سال اول: افزایش سرمایه 10 میلیارد ریال → پرداخت حق تمبر 5 میلیون ریال
• سال دوم: افزایش سرمایه 20 میلیارد ریال → پرداخت حق تمبر 10 میلیون ریال

همچنین، محاسبه حق تمبر باید بر اساس مبلغ افزایش سرمایه انجام شود و نه کل سرمایه شرکت. این نکته در بخشنامه های سازمان امور مالیاتی و آرای دیوان عدالت اداری بارها مورد تأکید قرار گرفته است. شرکت ها می بایست به این محاسبه دقت کنند تا از پرداخت بیش از حد یا دیرکرد در پرداخت جلوگیری شود.

مزیت محاسبه صحیح حق تمبر این است که شرکت ها می توانند بودجه دقیق برای پرداخت مالیات تخصیص دهند و از بروز اختلاف با سازمان امور مالیاتی جلوگیری کنند. این محاسبات همچنین برای ارائه به اداره ثبت و صدور گواهی های مربوطه ضروری است.

پرداخت نیم در هزار افزایش سرمایه

پرداخت نیم در هزار افزایش سرمایه پس از تصویب مجمع عمومی فوق العاده انجام می شود. این مالیات، یک تکلیف قانونی برای شرکت ها است و حتی اگر مبلغ افزایش سرمایه کم باشد، پرداخت آن ضروری است.

شرکت با سرمایه اولیه 100 میلیارد ریال قصد افزایش سرمایه به 150 میلیارد ریال را دارد. مبلغ افزایش سرمایه 50 میلیارد ریال است و بر اساس فرمول:

پرداخت حق تمبر = 50,000,000,000 × 0.0005 = 25 میلیون ریال

در صورت تأخیر، علاوه بر اصل مبلغ، جریمه ای معادل دو برابر حق تمبر تعلق خواهد گرفت. این الزام علاوه بر بعد مالیاتی، به شفافیت و جلوگیری از سوءاستفاده های مالی کمک می کند و ثبت قانونی افزایش سرمایه را تضمین می کند.

پرداخت به موقع نیم در هزار افزایش سرمایه همچنین امکان ارائه گزارشات مالی و اظهارنامه های صحیح به سازمان امور مالیاتی را فراهم می کند. مشاوران مالی شرکت ها معمولاً توصیه می کنند که پرداخت حق تمبر همزمان با ثبت افزایش سرمایه انجام شود تا از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری شود.

سامانه پرداخت حق تمبر مالیاتی

سامانه پرداخت حق تمبر مالیاتی فرآیند محاسبه و پرداخت آنلاین را آسان می کند که ویژگی های سامانه شامل:

• محاسبه خودکار مبلغ حق تمبر
• صدور شناسه واریز اختصاصی
• پرداخت از طریق تمام کارت های بانکی عضو شتاب
• صدور رسید الکترونیکی معتبر

بخشنامه های سازمان امور مالیاتی استفاده از سامانه را الزامی کرده و پرداخت های دستی پذیرفته نمی شوند. تنها سامانه رسمی در این راستا به نشانی https://tax.gov.ir می باشد و همچنین است که گزارش های دقیق برای شرکت ها و سازمان مالیاتی فراهم می کند.  

نحوه پرداخت حق تمبر بند 11 ماده 46 قانون مالیاتهای مستقیم

روش غیرحضوری( الکترونیکی) پرداخت حق تمبر بند 11 ماده 46 قانون مالیاتهای مستقیم:

1. ابتدا به پایگاه اینترنتی سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی tax.gov.ir مراجعه نمایید.
2. با استفاده از نام کاربری، رمز عبور و کد امنیتی وارد حساب کاربری خود در سامانه شوید.
3. از منوی اصلی، بخش «پرداخت‌ها / قبض مالیاتی» را انتخاب کرده و سپس گزینه «ایجاد قبض جدید» را انتخاب نمایید.
4. در قسمت نوع مالیات، بسته به موضوع مورد نظر، گزینه مرتبط را مشخص کنید:
   4.1 در صورت صدور پروانه یا مجوز جدید، گزینه‌ای نظیر «حق تمبر صدور پروانه کسب» انتخاب می‌شود.
   4.2 در صورت تمدید پروانه، گزینه «تمدید پروانه کسب» یا معادل آن انتخاب می‌گردد.
5. اطلاعات لازم از جمله شناسه ملی یا شناسه یکتا، شناسه قبض یا شناسه نسیم( ۳۰ رقمی)، سال عملکرد و نوع خدمت( صدور یا تمدید) را وارد نمایید.
6. پس از ثبت اطلاعات، قبض پرداخت صادر خواهد شد. مبلغ درج‌شده در قبض بر اساس نوع خدمت به شرح زیر است:
   6.1 برای صدور اولیه پروانه: ۱۰۰,۰۰۰ ریال( ده هزار تومان)
   6.2 برای تمدید پروانه: ۵۰,۰۰۰ ریال( پنج هزار تومان)
7. در نهایت، پرداخت قبض از طریق درگاه‌های بانکی عضو شبکه شتاب انجام و فرایند تکمیل می‌گردد.

روش حضوری

در صورتی که امکان استفاده از خدمات الکترونیکی وجود نداشته باشد، مؤدی می‌تواند با مراجعه به ادارات یا دفاتر خدمات مالیاتی و ارائه مشخصات مورد نیاز( از جمله نوع خدمت و شناسه مربوطه)، نسبت به پرداخت مالیات افزایش سرمایه از طریق پایانه‌های پرداخت موجود در شعب سازمان امور مالیاتی اقدام نماید.

دریافت شناسه واریز برای پرداخت حق تمبر

شناسه واریز کد اختصاصی است که تضمین می کند مبلغ پرداخت شده در حساب مالیاتی صحیح ثبت شود. مراحل دریافت:

• ورود به سامانه امور مالیاتی
• انتخاب گزینه پرداخت حق تمبر
• وارد کردن اطلاعات شرکت شامل شناسه ملی و مبلغ سرمایه
• دریافت شناسه قبض و شناسه واریز

شناسه واریز سند معتبر برای مراجعات بعدی در سازمان امور مالیاتی و دیوان عدالت اداری است و باید در تمامی مراحل ثبت افزایش سرمایه ارائه شود.

مواد 44 تا 51 قانون مالیاتهای مستقیم

حق تمبر، مواد 44 تا 51 قانون مالیاتهای مستقیم را به خود اختصاص داده و انواع متعدد آن توسط قانونگذار شرح داده شده است؛

ماده 44 قانون ماليات مستقيم
از هر برگ چک که از طرف بانک ها چاپ می‌شود در موقع چاپ دویست (۲۰۰) ریال حق تمبر اخذ می‌شود.
به موجب ماده 12 قانون اصلاح موادی از قانون مالیات های مستقیم مصوب ۲۷ بهمن ۱۳۸۰ این ماده تغییر داده شد. (تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۸۱) متن قبل از اصلاح: قانون مالیات‌های مستقیم، مصوب سوم اسفند ماه یک هزار و سیصد و ‌شصت و شش مجلس شورای اسلامی: ماده ۴۴- از هر برگ چک که از طرف بانک‌ها چاپ می‌شود در موقع چاپ دو ریال حق تمبر اخذ می‌شود. (تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۶۸)

ماده 45 قانون ماليات مستقيم
از اوراق مشروحه زیر نسبت به مبلغ آنها معادل نیم در هزار حق تمبر اخذ می‌شود:
برات؛ فته طلب (سفته) و نظایر آنها.
تبصره- حق تمبر مقرر در این ماده بابت کمتر از هزار ریال معادل حق تمبر هزار ریال خواهد بود.
به موجب بند (۹) ماده واحده قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۳۱/۰۴/۱۳۹۴ مجلس شورای اسلامی عبارت «سه در هزار» به عبارت «نیم در هزار» تغییر یافته است. (تاریخ اجرا از ۰۱/۰۱/۱۳۹۵)
به موجب ماده (۱۳) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۲۷ بهمن ماه ۱۳۸۰ عبارت پنج در هزار «به عبارت سه در هزار» اصلاح شده است. (تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۸۱)

ماده 46 قانون ماليات مستقيم
ماده مزبور به همراه 11 بند آن، پیشتر در مقاله تشریح شد.

ماده 47 قانون ماليات مستقيم

‌از کلیه قراردادها و اسناد مشابه آنها به شرح زیر که بین بانک‌ها و مشتریان آنها مبادله یا از طرف مشتریان تعهد می‌شود، در صورتی که دفاتر اسناد رسمی ثبت نشود، معادل ده هزار (۱۰.۰۰۰) ریال حق تمبر اخذ می‌شود:

1. برگ قبول شرایط عمومی حساب جاری.
2. قرارداد وام یا اعطای تسهیلات از هر نوع که باشد و نیز اوراق و فرم‌های تعهدآوری که بانک‌ها به نام‌های مختلف در موقع انجام معاملات به امضای مشتریان خود می‌رسانند.
3. قراردادهای انواع سپرده‌های سرمایه‌گذاری.
4. وکالت نامه‌های بانکی که در دفتر بانک تنظیم می‌شود و مشتریان حق امضای خود را به دیگری واگذار می‌نمایند.
   قراردادهای دیگری که بین بانک‌ها و مشتریان منعقد می‌شود و طرفین تعهدات و مسئولیت‌هایی را به عهده می‌گیرند و به امور مذکور در این ماده مرتبط می‌شود.
5. ضمانت نامه‌های صادره از طرف بانک‌ها.
6. تقاضای صدور ضمانت‌نامه در صورتی که تقاضا از طرف بانک قبول شده و ضمانت‌نامه صادر گردد.
7. تقاضای گشایش اعتبار اسنادی برای داخلة ایران یا برای کشورهای خارج در صورتی که تقاضا از طرف بانک قبول شده و اعتبار اسنادی گشایش یابد. (مصوب ۳ اسفند ۱۳۶۶، تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۶۸)

نکته: به موجب ماده (۱۵) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم، مصوب ۲۷ بهمن ماه ۱۳۸۰، عبارت پنجاه (۵۰) ریال» به عبارت ده هزار (۱۰.۰۰۰) ریال» اصلاح شده است. (تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۸۱)

ماده 48 قانون ماليات مستقيم
سهام و سهم‌الشرکه کلیه شرکت‌های ایرانی موضوع قانون تجارت به استثنای شرکت‌های تعاونی بر اساس ارزش اسمی سهام یا سهم‌الشرکه به قرار نیم در هزار مشمول حق تمبر خواهد بود. کسور صد (۱۰۰) ریال هم صد (۱۰۰) ریال محسوب می‌شود.

تبصره- حق تمبر سهام و سهم‌الشرکه شرکت‌ها باید ظرف دو ماه از تاریخ ثبت قانونی شرکت و در مورد افزایش سرمایه و سهام اضافی از تاریخ ثبت افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکت‌ها از طریق ابطال تمبر پرداخت شود. افزایش سرمایه در مورد شرکت‌هایی که قبلاً سرمایه خود را کاهش داده‌اند تا میزانی که حق تمبر آن پرداخت شده است، مشمول حق تمبر مجدد نخواهد بود.

‌تبصره ۱- حق تمبر سهام شرکت‌های سهامی باید ظرف یک ماه از تاریخ ثبت قانونی شرکت و در مورد افزایش سرمایه و سهام اضافی از تاریخ ‌ثبت افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکت‌ها از طریق ابطال تمبر پرداخت شود افزایش سرمایه در مورد شرکت‌هایی که قبلاً سرمایه خود را کاهش داده‌اند ‌تا میزانی که حق تمبر سهام آن پرداخت شده مشمول حق تمبر مجدد نخواهد بود.

‌تبصره ۲- سهام شرکت‌های تعاونی از پرداخت حق تمبر معاف است.

‌تبصره ۳- حق تمبر سهام شرکت‌هایی که سرمایه آنها صددرصد متعلق به دولت است از دو میلیون ریال تجاوز نخواهد کرد و مازاد آن بخشوده‌ خواهد شد معافیت حق تمبر شرکت‌های آب منطقه‌ای موضوع ماده ۲۲ قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب بیست و هفت تیر ماه ۱۳۴۷ ناظر به حق‌تمبر موضوع این فصل نیست.

ماده 49 قانون ماليات مستقيم
در صورتی که اسناد مشمول حق تمبر موضوع مواد (۴۵، ۴۶، ۴۷ و ۴۸) این قانون در ایران صادر شده باشد صادرکنندگان باید تمبر مقرر را بر روی آنها الصاق و ابطال نمایند و هرگاه اسناد مذکور در خارج از کشور صادر شده باشد اولین شخصی که اسناد مزبور را متصرف می‌شود باید قبل از هر نوع امضاء اعم از ظهرنویسی یا معامله یا قبولی یا پرداخت به ترتیب فوق عمل نماید و در هر صورت کلیه مؤسسات یا اشخاصی که در ایران اسناد مذکور را معامله یا دریافت یا تأدیه می‌نمایند متضامناً مسئول پرداخت حقوق مقرر خواهند بود. (مصوب ۳ اسفند ۱۳۶۶، تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۶۸)

ماده 50 قانون ماليات مستقيم
وزارت امور اقتصادی و دارایی مجاز است سفته و برات و بارنامه و اوراق دیگر مشمول حق تمبر را چاپ و در دسترس متقاضیان بگذارد. وزارت امور اقتصادی و دارایی می‌تواند در مواردی که مقتضی بداند به جای الصاق و ابطال تمبر به دریافت حق تمبر در قبال صدور قبض مالیات اکتفا نماید. (مصوب ۳ اسفند ۱۳۶۶، تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۶۸)

ماده 51 قانون ماليات مستقيم
در صورت تخلف از مقررات این فصل، متخلف علاوه بر اصل حق تمبر، معادل دو برابر آن جریمه خواهد شد. (مصوب ۳ اسفند ۱۳۶۶، تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۶۸)

نحوه پرداخت مالیات حق تمبر افزایش سرمایه

پرداخت مالیات حق التمبر افزایش سرمایه شرکت ها پس از تصویب افزایش سرمایه در مجمع عمومی فوق‌العاده صورت می گیرد. پس از تصویب، صورتجلسه مجمع تهیه و به اداره ثبت شرکت‌ها ارائه می‌شود تا ثبت افزایش سرمایه به‌صورت رسمی انجام شود.

مرحله بعدی ورود اطلاعات افزایش سرمایه در سامانه مالیاتی است تا شناسه‌های پرداخت شامل شناسه قبض و شناسه واریز صادر شود. پرداخت مالیات به‌صورت آنلاین انجام شده و رسید آن دریافت می‌گردد. ارائه این رسید به اداره ثبت شرکت‌ها الزامی است و بدون آن، ثبت افزایش سرمایه صورت نمی‌گیرد.

این فرآیند تضمین می‌کند که افزایش سرمایه شرکت‌ها از نظر مالی و حقوقی شفاف و قانونی باشد و از بروز هرگونه اختلاف یا مشکل حقوقی جلوگیری نماید.

دریافت خدمات ثبت تغییرات شرکت

با نظر بر محدودیت هایی زمانی که قانونگذار برای پرداخت حق تمبر عنوان کرده، لازم است تا حسب مورد در موعد مشخص اقدام به پرداخت حق تمبر مربوطه نمایید لذا از کارشناس این حوزه مشاوره تخصصی دریافت کنید. متقاضیان می توانند مدارک و شرایطشان را از طریق پلتفرم های اجتماعی ارسال نمایند و یا برای تماس با ما بر روی صفحه مربوطه کلیک نمایند.